# Sinus pilonidalis en acuut pilonidaal abces

> Diagnostiek en beleid bij sinus pilonidalis en acuut pilonidaal abces volgens NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties (M68): klinisch beeld en verwijzing naar de chirurg.

<warning>

Deze pagina is een samenvatting van de NHG-Standaard *Bacteriële huidinfecties* (M68, versie `2.1`, `juni 2024`).<br />


Voor anamnese, risico-inschatting en verwijscriteria, zie [Diagnostiek & algemeen beleid](/aandoeningen/bacteriele-huidinfecties/diagnostiek-en-beleid).

</warning>

## Kernpunten

- Een sinus pilonidalis is een ziekte veroorzaakt door subcutaan (onderhuids) gemigreerde
haren in voornamelijk de bilnaad; de verwekkers zijn zowel aerobe als anaerobe bacteriën.
- Verwijs een acuut pilonidaal abces naar de chirurg voor incisie, drainage **en** curettage.
- Verwijs een symptomatische sinus pilonidalis altijd naar de chirurg; een asymptomatische
sinus pilonidalis hoeft niet behandeld te worden.
- Therapeutisch doel:

  - drainage van het abces met zo min mogelijk kans op een recidief.
  - herkennen van een onderliggende hidradenitis suppurativa.

## Klinisch beeld

Er zijn 2 ontstaanswijzen:

- vrijwel altijd: begin met een verstopte haarfollikel, die subcutaan kan barsten waardoor:

  - een abces ontstaat (acuut pilonidaal abces)
  - soms epithelisatie van de abcesholte met fistelvorming als gevolg (symptomatische sinus pilonidalis)
- zelden: door een afgebroken haar die abnormaal in de huid groeit en een vreemdlichaamreactie
veroorzaakt, met cyste- of fistelvorming als gevolg

De aandoening komt `2×` zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen, op een gemiddelde leeftijd
van respectievelijk `21` en `19 jaar`. Risicofactoren: overmatige beharing en obesitas.

## Beleid

### Voorlichting

Leg uit dat er sprake is van een gaatje in de huid veroorzaakt door een verstopt haarzakje,
waar vocht en bloed uit kan komen. Soms ontstaat hierbij een holte gevuld met pus in de
bilnaad waarvoor chirurgisch ingrijpen noodzakelijk is.

### Verwijzing

- Verwijs een patiënt met een acuut pilonidaal abces naar de chirurg voor incisie, drainage en
curettage, vanwege de vereiste adequate verdoving (meestal regionale of algehele anesthesie).<br />


Incisie met drainage gevolgd door curettage geeft beduidend minder kans op een recidief dan
incisie en drainage alleen.<br />


Dit tenzij de huisarts bekwaam is deze procedure uit te voeren en adequate verdoving kan geven.
- Verwijs bij een symptomatische sinus pilonidalis altijd naar de chirurg.
- Een asymptomatische sinus pilonidalis hoeft niet behandeld te worden.
- Overweeg de mogelijkheid van een hidradenitis suppurativa (met name bij meerdere
sinusopeningen lateraal van de bilnaad of bijkomende ontstekingen in onder andere de oksels
en/of liezen) en verwijs in dat geval naar de dermatoloog.

<bronnen>

## Bron

- [NHG-Standaard *Bacteriële huidinfecties* (M68)](https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/bacteriele-huidinfecties), versie `2.1`, `juni 2024`.

</bronnen>