# H. pylori eradicatie

> Samenvatting van de NHG-Standaard Maagklachten (M36): testindicaties en testkeuze voor Helicobacter pylori, het eradicatieschema (10 dagen triple therapie), vervolgbeleid en controletest.

<warning>

Deze pagina is een medische samenvatting van de NHG-Standaard *Maagklachten*.
Op basis van **regionale samenwerkingsafspraken** kan worden afgeweken van de
keuze of gebruiksduur van de antibiotica. Gebruik lokaal protocol en klinisch
oordeel.

</warning>

## Kernpunten

- *Helicobacter pylori* is een veelvoorkomende oorzaak van een ulcus pepticum;
eradicatie geneest ulcera en voorkomt recidieven.
- Een eradicatiebehandeling bestaat uit **twee antibiotica plus een PPI** in
dubbele dosering, gedurende `10 dagen`.
- Bij eradicatie is **esomeprazol** de PPI van 1ᵉ keus (effect onafhankelijk van
CYP2C19-variaties).
- Geef aansluitend nog `4 weken` een PPI in enkele dosering om een mogelijk
ulcus te laten genezen.
- Controleer het resultaat met een **H. pylori-test 2 weken na het stoppen van
de PPI**.
- Bij falen (positieve controletest): tweede kuur na **overleg** met mdl-arts of
arts-microbioloog; start geen blinde tweede kuur.
- Therapeutisch doel:

  - eradicatie van *H. pylori* en daarmee genezing van een ulcus en preventie
  van recidieven.
  - verlichting van maagklachten en, op langere termijn, een verlaagde kans op
  maagcarcinoom.

## Diagnostiek

### Indicaties voor een H. pylori-test

- patiënten afkomstig uit mediterrane landen, Oost-Europa, Midden-Oosten, Azië,
Afrika, Midden- en Zuid-Amerika
- voorafgaand aan de start van een PPI bij een eerste episode van maagklachten
- persisterende of recidiverende klachten bij onbekende H. pylori-status
- endoscopisch aangetoond ulcus ventriculi zonder kweek uit biopt
- controle na een eradicatiebehandeling

### Testkeuze en stopintervallen

De **fecestest** (fecale antigeentest) heeft de voorkeur. Zorg dat zuurremmers
en antibiotica de uitslag niet vertroebelen:

- `4 weken` geen antibioticum
- `2 weken` geen PPI
- `1 dag` geen H₂-antagonist

<caution>

Verricht de **controletest na eradicatie** pas `2 weken` na het stoppen van de
PPI. Behandel klachten in de tussentijd met een antacidum, mucosaprotectivum of
H₂-antagonist; een PPI vlak vóór de test maakt de uitslag onbetrouwbaar
(fout-negatief).

</caution>

## Behandeling

Selecteer het juiste schema op basis van een eventuele penicillineallergie en
of het een eerste of vervolgkuur betreft.

<h-pylori-eradicatieschema>



</h-pylori-eradicatieschema>

### Eradicatieschema (10 dagen)

<table>
<thead>
  <tr>
    <th>
      Middel
    </th>
    
    <th>
      Dosering
    </th>
  </tr>
</thead>

<tbody>
  <tr>
    <td>
      Esomeprazol
    </td>
    
    <td>
      <code>
        2 dd 20 mg
      </code>
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      Amoxicilline
    </td>
    
    <td>
      <code>
        2 dd 1000 mg
      </code>
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      Claritromycine
    </td>
    
    <td>
      <code>
        2 dd 500 mg
      </code>
    </td>
  </tr>
</tbody>
</table>

Bij **penicillineallergie**: vervang amoxicilline door metronidazol
`3 dd 500 mg`.

### Vervolgbeleid

- geef aansluitend `4 weken` esomeprazol `1 dd 20 mg`
- verricht `2 weken` na het stoppen van de esomeprazol een controletest op
H. pylori
- bij een **positieve** controletest is een tweede kuur geïndiceerd: overleg met
een mdl-arts of arts-microbioloog (regionale resistentie, kweekmogelijkheid),
of volg de regionale samenwerkingsafspraken

<note>

Eradicatie is bewezen effectief bij **ulcera** (genezing en recidiefpreventie).
Bij functionele maagklachten is het effect beperkt en pas op langere termijn
(> 1 jaar) zichtbaar; bij gastro-oesofageale refluxziekte is er geen effect.

</note>

## Controles

- controletest `2 weken` na het stoppen van de PPI (zie hierboven)
- behandel tussentijdse klachten met een antacidum, mucosaprotectivum of
H₂-antagonist
- overleg bij een persisterende infectie met een arts-microbioloog en/of
mdl-arts, of volg de regionale samenwerkingsafspraken

<bronnen>

## Bron

- [NHG-Standaard Maagklachten (M36)](https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/maagklachten): gepubliceerd maart 2021, laatste aanpassing april 2025 (tabel h3, eradicatiebehandeling)
- [Thuisarts.nl, behandeling tegen de maagbacterie](https://www.thuisarts.nl/maagklachten/ik-krijg-behandeling-tegen-maagbacterie): patiënteninformatie

</bronnen>