# Casus 1 (24-25): cystitis

> Historische casus uit B2 Infectieziekten 2024-2025 over cystitis bij een jonge vrouw.

> Relevante naslag: [Urineweginfectie](/aandoeningen/urineweginfectie)
> 
> Casus uit [`B2 Infectieziekten 24-25.docx`](https://media.fk.kajkowalski.nl/casus/B2%20Infectieziekten%2024-25.docx). De SMAK-uitwerking en kennisvragen zijn ingevuld op basis van de relevante NHG-Standaarden en farmacologie (Rang & Dale / FK); studie-uitwerking, geen officieel antwoordmodel.

## Casus

<case-patient>
<template v-slot:algemeen="">
<table>
<thead>
  <tr>
    <th>
      
    </th>
    
    <th>
      
    </th>
  </tr>
</thead>

<tbody>
  <tr>
    <td>
      <strong>
        naam
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      Mw. Boots
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        leeftijd
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      27 jaar
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        zwangerschap/lactatie
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      Niet zwanger
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        allergie
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      Huisstofmijt
    </td>
  </tr>
  
  <tr>
    <td>
      <strong>
        intoxicaties
      </strong>
    </td>
    
    <td>
      Alcohol 3 EH in het weekend; roken: geen; drugs: geen
    </td>
  </tr>
</tbody>
</table>
</template>

<template v-slot:voorgeschiedenis="">

- `8 jaar` geleden: pneumonie
- `4 jaar` geleden: claviculafractuur links bij fietsongeval

</template>

<template v-slot:medicatie="">

- geen

</template>
</case-patient>

## Positie

- Huisartsenpraktijk

## Anamnese

- `27-jarige` mevrouw Boots was op het spreekuur omdat ze sinds `2 dagen` pijn heeft bij het plassen en steeds vaker naar het toilet moest.
- Gisteren moest ze minstens `20 keer` naar het toilet, waarbij het plassen branderig aanvoelde.
- Ondanks sterke aandrang kwamen er maar enkele druppels.
- Vriendin vond het lijken op een blaasontsteking; op haar advies heeft zij een potje urine meegenomen.

## Lichamelijk onderzoek

- Temperatuur (tympaan): `37,0 °C`
- Abdomen: geen bijzonderheden
- Urine: nitriettest positief

Alleen afwijkende bevindingen zijn vermeld; overige bevindingen zijn niet relevant.

## Werkdiagnose

- Urineweginfectie (cystitis)

## Therapiekeuze en argumentatie (SMAK)

### Samenvatting

- `27`-jarige, gezonde, niet-zwangere vrouw met sinds *2 dagen* dysurie, sterk toegenomen <br />


mictiefrequentie en loze aandrang; positieve nitriettest, geen koorts of flankpijn.
- Werkdiagnose: cystitis (urineweginfectie **zonder** tekenen van weefselinvasie).
- Therapeutisch doel: klachtenvrij binnen enkele dagen, progressie naar pyelonefritis voorkomen, <br />


terughoudend antibioticagebruik met het oog op resistentie.

### Mogelijkheden

Richtlijn: **NHG-Standaard Urineweginfecties (M05)**.

- afwachtend beleid met pijnstilling (paracetamol/NSAID) en ruim drinken, of een uitgesteld recept.
- antibiotica:

  - `1e keus`: nitrofurantoïne `5 dagen`, `2 dd 100 mg` (mga) of `4 dd 50 mg`
  - `2e keus`: fosfomycine `eenmalig 3 g`
  - `3e keus`: trimethoprim `3 dagen`, `1 dd 300 mg` voor de nacht

### Argumentatie

Beoordeling met `ABC-MIKT`:

- **A**llergie: huisstofmijt (geen geneesmiddelallergie) → nitrofurantoïne mogelijk.
- **B**ijwerkingen: nitrofurantoïne bij een korte kuur goed verdragen (de zeldzame long-/ <br />


neuropathie speelt alleen bij langdurig profylactisch gebruik).
- **C**ontra-indicaties: nitrofurantoïne vervalt bij eGFR `< 30 ml/min` en G6PD-deficiëntie → <br />


geen aanwijzing bij deze jonge, gezonde vrouw.
- **M**ilieu: nitrofurantoïne is smal en werkt vooral in de urine; gerichte, korte kuur.
- **K**osten: nitrofurantoïne is goedkoop.
- **T**oedieningsvorm: oraal, `5 dagen` → goede therapietrouw.

Afwachtend beleid is bespreekbaar (risicoverschil pyelonefritis ongeveer `1,6%`); bij duidelijke
klachten en behandelwens is nitrofurantoïne de eerste keus.

### Keuze

- Nitrofurantoïne mga `2 dd 100 mg` gedurende `5 dagen`; ruim drinken. Controle alleen bij <br />


aanhoudende klachten.

```recipe
/**
 * Cystitis, gezonde niet-zwangere vrouw (geen weefselinvasie). NHG M05, 1e keus.
 */
R/ nitrofurantoine mga capsule 100 mg
Da/ 10 stuks
S/ 2 dd 1 capsule gedurende 5 dagen
```

## Vragen bij casus 1 (24-25)

> De kennisvragen bij casus 1 en 2 worden gezamenlijk behandeld, zie [Casus 2 (24-25): acute prostatitis](/opdrachten/infectieziekten/casus-2-acute-prostatitis-2024-2025).